De Vennenrenners...
Als team 'de Vennenrenners' (Laure, Ria, Stefaan, Jurgen en Lindsay) namen we vijf jaar lang met hart en ziel deel aan Expeditie Natuurpunt, telkens om geld in te zamelen voor het prachtige natuurgebied De Vennen in Balen. Elk jaar was een feest van verbondenheid, avontuur en inzet voor de natuur.
In 2025 veranderde het concept. Natuurpunt lanceerde De Straffe Stoot, waarbij je als team zelf een actie kon kiezen en geld inzamelen voor een natuurgebied naar keuze. We gingen opnieuw op pad met ons team, maar merkten al snel: we misten de magie. De sfeer, het grote geheel, de verbondenheid met andere teams… het was niet meer hetzelfde...
Daarom besloten we om het roer om te gooien en zelf initiatief te nemen om het concept van Expeditie Natuurpunt terug tot leven te brengen. Dankzij de enorme steun en het enthousiasme van de Vennenwroeters (de vaste medewerkers van de Vennen) en verantwoordelijken van Natuurpunt organiseren we in 2026 onze eerste editie van 'Expeditie Kempen', een tweedaags wandelevenement.
... en de Vennenwroeters
In 1995 zag de vzw Natuurreservaten, één van de voorlopers van het huidige Natuurpunt, de noodzaak in om via de vallei van de Grote Nete een verbinding te maken tussen de Natuurgebieden De Most en Scheps in Balen. Op 3 mei werd daarvoor de eerste stap gezet met de aankoop van een perceel grond in De Vennen. Op 4 mei 2003 werd de inhuldiging gevierd van de officiële erkenning van het Natuurgebied De Vennen. Het gebied was toen al 65 ha groot.
In 2026, 30 jaar later, is het gebied ongeveer 170 ha groot, waarvan ongeveer 155 ha erkend zijn als natuurgebied.
Jan Loos en Jan Dirckx waren de pioniers van het project. Later namen Denis Mertens, Herman Bijnens en Jan Mallants de fakkel over en de groep vrijwilligers groeide stilaan uit tot wat nu een hecht team is van 15 noeste werkers, die zich de "Vennenwroeters" noemen. Het beheerteam is een onderdeel van de afdeling Natuurpunt Balen-Nete. In het Griesbroek in Balen-Olmen is nog een tweede beheerteam van Natuurpunt Balen-Nete actief, welk het beheer van een gebied van 75 ha voor zich neemt.
Het lappendeken van kleine perceeltjes en vijvers met vakantiehuisjes in De Vennen is uitgegroeid tot een gevarieerd mozaïeklandschap, dit met de steun van professionele deskundigen uit de hoofdzetel in Mechelen, het team van het Bezoekerscentrum Grote Netewoud in Meerhout en de ploeg van Natuur- en Landschapszorg in Mol. Dertig meestal verlaten vijvers met oude caravans en andere koterijen werden omgevormd tot natuurlijke biotopen. Om het beheer in het gebied te kunnen bolwerken zijn overeenkomsten met landbouwers (professionelen en liefhebbers) afgesloten. Daarnaast hebben de 15 tot 20 jaar peilbuismetingen, samen met de inventarisaties van planten, vlinders, libellen en ander vliegend tuig en met de afvissingsresultaten van de twee waterlopen, de vennenwroeters een beter inzicht gegeven in de mogelijkheden en de beperkingen van het gebied.
De Vennen was ook tweemaal onderdeel van grotere Europese Life-projecten met telkens een zeer gewaardeerde medewerking van het provinciebestuur van Antwerpen.
De Vennenwroeters staan ondertussen niet stil. Meerder projecten zijn momenteel in de onderzoeksfase. Belangrijk immers is dat we met z'n allen blijven werken aan het promoten van natuur en natuurbeleving. Dat doen de Vennenwroeters iedere maandagvoormiddag met volle overtuiging en de nodige zwier.
Naast het hogergenoemde natuurbeleid en natuurbeheer hebben de Vennenwroeters ook oog voor natuureducatie.
Sinds 2021 is er een transitie aan de gang die de voetbalaccommodatie van FC Cools heeft omgetoverd naar een ontmoetingscentrum voor kinderen en mensen met een hart voor de natuur. Het voetbalterrein wordt elk jaar voor een groot deel verschralend gemaaid door de Vennenwroeters, waarbij ze proberen het om te vormen tot een bloemenveld, waar vlinders en insecten hun gading kunnen vinden. Het terrein krijgt hierdoor een meerwaarde naar biodiversiteit toe, de toegankelijkheid en de aantrekkelijkheid voor bezoekers wordt vergroot door een picknickbank, rustbanken, een bijenhotel, natuurlijke speeltuigen en een infobord. Ook de bestaande gebouwen zijn aangepakt en het huidige lokaal "De Beekprik" moet leiden tot een mooie natuurpoort voor het natuurgebied De Vennen.
Door de aanwezigheid van het lokaal De Beekprik kwam het vroegere plan om met scholen te werken in een stroomversnelling. Begin september 2022 mochten de Vennenwroeters 't Graantje als pilootschool verwelkomen. De leerkrachten waren enthousiast over al die natuurpracht vlakbij hun school. Het programma voor kleuters en leerlingen werd verder uitgewerkt en zo kwamen alle leerlingen kennismaken met onze "Vennenwroeters"-natuurgidsen en de omgeving. Leergierig en onderzoekend gingen ze mee op wandel en tussendoor genoten ze van de speelnatuur. Inmiddels gingen de Vennenwroeters ook aan tafel met de directie en de schepen van onderwijs om te bekijken hoe we het project met alle Balense scholen verder kunnen uitrollen als een stevig onderbouwde samenwerking tussen verschillende partners.
In augustus 2025 vierden de Vennenwroeters het jubileum "30 jaar natuurgebied De Vennen". Dit werd gevierd met een gemoedelijke receptie op zaterdag voor de verantwoordelijken van verscheidene natuurbeheer- en natuurbeleidsinstellingen en op zondag met een ware feestdag voor jong en oud. We hadden infostanden, gegidste themawandelingen, kinderanimatie, muzikale omlijsting en hapjes en drankjes voor alle bezoekers. Ter ere van dit jubileum openden we tevens een nieuw avonturenpad voor kinderen : "Het Havikspad". Het biedt de jonge natuurliefhebbers de kans om spelenderwijs de natuur te ontdekken en te beleven op een interactieve manier. Onderweg komen ze allerlei klauterelementen tegen en ontdekken ze weetjes over planten en dieren.
De Vennenwroeters zijn een bende "bezige bijen" die zich vrijwillig voor de natuur in De Vennen inzetten met de nodige professionaliteit en trachten zoveel mogelijk kinderen en volwassenen erbij te betrekken om het belang van deze gezonde natuur te onderstrepen. En dit blijft een voortdurende uitdaging…